अद्यतनकाले मानसिकस्वास्थ्यस्य (Mental Health) संरक्षणं वैश्विकस्तरे महत्त्वपूर्णविषयत्वेन स्वीकृतमस्ति । आधुनिकमनोविज्ञाने मनुष्यस्य निर्णयप्रक्रियायां चिन्तनप्रक्रियायां च याः व्यवस्थिताः त्रुटयः दृश्यन्ते, ताः संज्ञानात्मकविकृतयः (Cognitive Biases) इति कथ्यन्ते । एताः विकृतयः व्यक्तेः निर्णयक्षमताम्, व्यवहारम्, भावनात्मकसन्तुलनञ्च प्रतिकूलतया प्रभायन्ति ।

भारतीयदर्शनपरम्परायां नव्यन्यायदर्शनं तर्कस्य, प्रमाणस्य, संशयस्य, निर्णयस्य च सूक्ष्मविश्लेषणाय प्रसिद्धमस्ति । नव्यनैयायिकैः विकसितं तर्कशास्त्रं ज्ञानस्य यथार्थतां परीक्षितुं व्यवस्थितां पद्धतिं प्रदर्शयति । यद्यपि आधुनिकमनोविज्ञाने वर्णितानां संज्ञानात्मकविकृतीनां तथा नव्यन्यायतर्कपद्धतेः प्रत्यक्षसम्बन्धः शास्त्रेषु न दृश्यते, तथापि उभयोः मध्ये दार्शनिकः संवादः सम्भाव्यते ।

अस्य शोधलेखस्य प्रमुखोद्देश्यमस्ति यत् नव्यन्यायस्य प्रमाणमीमांसाम्, तर्कपद्धतिम्, हेत्वाभासविचारं च आधुनिकमनोविज्ञानस्य (Cognitive Biases) इत्येतैः सह तुलनात्मकदृष्ट्या परीक्षणम् । अयं शोधः गुणात्मकः (Qualitative), विश्लेषणात्मकः (Analytical), तुलनात्मकश्च अस्ति । अध्ययनस्य आधारभूतस्रोतत्वेन न्यायसूत्रम्, तत्त्वचिन्तामणिः, तर्कसङ्ग्रहः, भाषापरिच्छेदः, लक्षणसङ्ग्रहश्च, आधुनिकमनोविज्ञानसम्बद्धाः समीक्षितशोधलेखाश्च स्वीकृताः ।